Krajobrazowe Szachy wracają w nowej odsłonie — warsztaty w Bramie Grodzkiej

Jak informuje Ośrodek „Brama Grodzka – Teatr NN”, w lutym w jego przestrzeniach odbędą się prezentacje i warsztaty gry „Krajobrazowe Szachy” — odnowionej, niekonfrontacyjnej zabawy, w której celem uczestników jest budowanie wspólnej przestrzeni, a nie pokonanie przeciwnika. Organizatorzy podkreślają, że nowa wersja korzysta z technologii druku 3D, co pozwoliło wrócić do pierwotnej idei po latach przerwy.

Gra jako narzędzie współpracy

Krajobrazowe Szachy to rozgrywka dla par, prowadzona w ciszy: komunikacja werbalna została świadomie wyeliminowana, a dialog między graczami odbywa się poprzez układanie elementów krajobrazu. Plansza ma formę przypominającą plac budowy, a ruchy polegają na naprzemiennym ustalaniu elementów makiety — drzew, ławek, rzeźb czy niewielkich zbiorników wodnych. W praktyce efekt ma przypominać projekt wspólnej przestrzeni do spotkań, zabawy i wypoczynku.

Historia projektu i techniczne odnowienie

Pomysł powstał około dwóch dekad temu pod nazwą „Gry w Przestrzeń” z inicjatywy Marcina Skrzypka, który przygotował pierwsze zestawy na warsztaty „czytania krajobrazu” organizowane przez Brama Grodzka – Teatr NN. Z czasem oryginalne materiały — ręcznie cięte elementy ze styroduru — uległy zużyciu, a technika ich wykonania utrudniała odtworzenie zestawów.

W 2025 roku projekt został przywrócony dzięki zastosowaniu druku 3D oraz współpracy z prof. Bożeną Zgardzińską z Instytutu Fizyki UMCS. To pozwoliło stworzyć kolorowe, przyjemne w dotyku klocki o różnych formach, które zastąpiły dawną, bardziej kruchą konstrukcję. Według komunikatu, obecne warsztaty podsumowują projekt stypendialny dr. Jana Kamińskiego z Katedry Architektury Krajobrazu KUL.

Wsparcie finansowe i ramy projektu

Odnawianie gry zostało dofinansowane ze środków Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności. W publikacji wskazano komponent: Odporność i Konkurencyjność Gospodarki oraz inwestycję A2 5.1 — „Program wspierania działalności podmiotów sektora kultury i przemysłów kreatywnych na rzecz stymulowania ich rozwoju”. Dzięki tym środkom możliwe było zastosowanie nowoczesnych technologii i przygotowanie serii warsztatów.

Szczegóły warsztatów i ograniczenia miejsc

W komunikacie Ośrodka podane zostały daty wydarzeń, jednak występuje w nim rozbieżność — na początku informowano o prezentacjach 17 i 25 lutego o godzinie 17:00, a dalej wymieniono planowane warsztaty 10 i 17 lutego. Ze względu na sprzeczność terminów warto potwierdzić dokładne daty bezpośrednio u organizatora.

Organizatorzy zaznaczają, że w każdym z planowanych spotkań może wziąć udział maksymalnie 20 osób jednocześnie, co jest podyktowane ograniczoną liczbą zestawów do gry. Decyduje kolejność zgłoszeń.

• Miejsce: Ośrodek „Brama Grodzka – Teatr NN”
• Przewidziane terminy (zgłoszona rozbieżność w komunikacie): 10, 17 i 25 lutego — prosimy o potwierdzenie terminu u organizatora
• Godzina: 17:00 (zgłoszona w komunikacie)
• Liczba miejsc na sesję: 20 osób

Dla kogo są Krajobrazowe Szachy

Twórcy podkreślają, że gra jest przystosowana do pracy z uczestnikami w różnym wieku i o różnych możliwościach psycho‑percepcyjnych. Ponieważ rozgrywka nie opiera się na słownej komunikacji, nadaje się również dla osób mówiących w innych językach oraz dla dzieci i dorosłych, którzy szukają alternatywnych form współpracy i twórczego spotkania.

Dla mieszkańców zainteresowanych warsztatami oznacza to szansę rodzinnego udziału lub włączenia się w zajęcia integrujące osoby z różnym bagażem doświadczeń. Z uwagi na ograniczoną liczbę zestawów, osoby planujące udział powinny jak najszybciej zweryfikować dostępność miejsc poprzez kontakt z Ośrodkiem.

Praktyczne wskazówki przed przyjściem

• Sprawdź aktualne daty i godzinę na stronie Ośrodka lub telefonicznie — w komunikacie wystąpiła niejednoznaczność terminów.
• Przyjdź kilka minut przed rozpoczęciem — warsztat ma ograniczoną liczbę zestawów.
• Uczestnicy powinni być przygotowani na pracę w ciszy i współtworzenie makiety w parach.

Projekt „Krajobrazowe Szachy” pokazuje, że lokalne inicjatywy edukacyjne można odświeżyć przy pomocy nowoczesnych technologii, a jednocześnie zachować ich pierwotną funkcję — rozwijanie umiejętności czytania przestrzeni i pracy zespołowej. Dla kolejnych grup uczestników będzie to okazja, żeby spróbować formy gry, która skupia się na tworzeniu, a nie konkurencji.