Lublin zwiększa monitoring powietrza i daje dotacje na wymianę pieców — 900 tys. zł na 2026 r.

Mieszkańcy Lublina mogą ponownie ubiegać się o miejskie wsparcie finansowe na wymianę przestarzałych pieców i kotłów — w budżecie miasta na 2026 rok zabezpieczono 900 tys. zł. Jednocześnie samorząd zapowiada rozbudowę sieci stacji pomiarowych w ramach unijnego projektu, co ma poprawić dokładność monitoringu jakości powietrza w mieście.

Wsparcie finansowe na wymianę pieców

Jak informuje Urząd Miasta Lublin, Program Ograniczania Niskiej Emisji (PONE) działa dalej i obejmuje dofinansowanie do połowy kosztów wymiany źródeł ciepła. Wnioski należy składać w Wydziale Ochrony Środowiska Urzędu Miasta — nabór trwa przez cały rok.

Według komunikatu, osoby aplikujące powinny wstrzymać się z demontażem starego urządzenia do czasu wizyty urzędników; pracownicy urzędu muszą protokolarnie potwierdzić, że likwidowane źródło było jedynym źródłem ogrzewania w danej nieruchomości. To warunek wypłaty dotacji.

Skala programu do tej pory jest znacząca: od 2013 r. do końca 2025 r. miasto wypłaciło łącznie 8,5 mln zł, co pozwoliło na usunięcie około 1 080 pieców i kotłów na drewno i węgiel. Na kontynuację działań w 2026 r. zarezerwowano wspomniane 900 tys. zł.

Kontrole spalania i działania inspekcyjne

Oprócz wsparcia finansowego miasto prowadzi systematyczne działania kontrolne i prewencyjne. Straż Miejska w 2025 r. przeprowadziła 1 884 kontrole dotyczące spalania odpadów oraz 701 kontroli związanych z postanowieniami uchwały antysmogowej. W 480 przypadkach kontrole odbywały się z udziałem pracowników Wydziału Ochrony Środowiska.

W pierwszych trzy tygodniach stycznia 2026 r. odnotowano kolejne 190 interwencji w zakresie spalania odpadów. Jak podkreśla urząd, kontrole mają także wymiar edukacyjny — mieszkańcy otrzymują informacje o możliwościach dofinansowania i prawidłowych praktykach przy ogrzewaniu.

Rozbudowa systemu monitoringu powietrza

Miasto planuje rozszerzyć system pomiarowy w ramach projektu „System Zarządzania Bezpieczeństwem miasta Lublin”. Projekt, realizowany w ramach Funduszy Europejskich dla Lubelskiego 2021–2027, potrwa do 30 września 2028 r. Jego całkowita wartość to 14 mln zł, z czego 11,5 mln zł ma pochodzić z dofinansowania unijnego.

W ramach przedsięwzięcia przewidziana jest instalacja dodatkowych stacji meteorologicznych i automatycznych punktów pomiarowych, które uzupełnią istniejącą miejską stację meteorologiczną wykorzystywaną przez Miejskie Centrum Zarządzania Kryzysowego. Obecna infrastruktura już rejestruje m.in. stężenia PM10 i PM2,5.

Mieszkańcy mogą śledzić dane z automatycznej stacji przy ul. Obywatelskiej 13 na stronie miasta oraz w serwisach Głównego Inspektoratu Ochrony Środowiska. Informacje dostępne są też w aplikacji „Jakość powietrza w Polsce” i w sezonie grzewczym wyświetlane na tablicach przy przystankach komunikacji miejskiej. Aktualne dane udostępnione są między innymi na stronie: lublin.eu/lublin/powietrze.

Dodatkowe narzędzia pomiarowe w szkołach

Samorząd kupił dla lubelskich szkół przenośne pyłomierze osobiste DustAIR, które pozwalają uczniom i nauczycielom na bieżąco obserwować stężenia pyłów PM1, PM2,5 i PM10 oraz inne parametry atmosferyczne w rejonie placówek. Urząd wskazuje, że narzędzia te służą edukacji ekologicznej i podnoszeniu świadomości o jakości powietrza.

Działania edukacyjne i praktyczne wskazówki dla mieszkańców

Urząd Miasta Lublin podkreśla, że poprawa jakości powietrza wymaga współpracy administracji i mieszkańców. Oprócz kontroli i dotacji prowadzone są kampanie informacyjne, warsztaty i konkursy dla dzieci i młodzieży.

• Gdzie składać wniosek: Wydział Ochrony Środowiska Urzędu Miasta Lublin.
• Wysokość dofinansowania: do 50% poniesionych kosztów (zgodnie z regulaminem PONE).
• Ważne: nie demontować starego pieca przed wizytą urzędników — warunkiem wypłaty jest potwierdzenie, że usuwane źródło było jedynym ogrzewaniem nieruchomości.
• Gdzie sprawdzać jakość powietrza: strona Urzędu Miasta, serwisy GIOŚ oraz aplikacja „Jakość powietrza w Polsce”.
• Kontakt i informacje lokalne: informacje o naborze i zasadach dostępne są na stronie lublin.eu oraz w Wydziale Ochrony Środowiska.

Rozbudowa monitoringu i finansowe wsparcie wymiany źródeł ciepła to elementy szerszej strategii miasta na rzecz ograniczania niskiej emisji i dostosowań do zmian klimatu. Jak informuje urząd, kolejne etapy programu będą realizowane równolegle z działaniami edukacyjnymi i kontrolnymi, aby zwiększyć skuteczność ograniczeń emisji z indywidualnych palenisk.