Lublin wyróżniony w projekcie ADAPTO na Lesbos za praktyczne działania adaptacyjne

Miasto Lublin zostało uhonorowane podczas międzynarodowego spotkania projektu ADAPTO, które odbyło się na greckiej wyspie Lesbos pod koniec października 2025 r. Delegacja z naszego regionu zaprezentowała rozwiązania przeciwdziałające skutkom zmian klimatu – i to one zwróciły uwagę partnerów z Europy. Jak się okazuje, Lublin pełni jedną z kluczowych ról w przedsięwzięciu koordynowanym przez Województwo Lubelskie w ramach Programu Interreg Europe 2021–2027.

ADAPTO to inicjatywa zrzeszająca samorządy i instytucje z kilku krajów, której celem jest wymiana praktyk w zakresie adaptacji do rosnących zagrożeń klimatycznych: upałów, susz, silnych opadów i miejskich powodzi. W trakcie konferencji na Lesbos przedstawiono szereg pilotażowych rozwiązań zrealizowanych w Lublinie — m.in. obniżenie ryzyka podtopień dzięki systemowi takich małych zbiorników retencyjnych i zielonych przesiąkających powierzchni czy program nasadzeń w centrum miasta, który łagodzi efekt miejskiej wyspy ciepła. To właśnie konkretne, „na ziemi” działania sprawiły, że nasza delegacja znalazła się wśród wyróżnionych uczestników wydarzenia.

Przedstawiciele Urzędu Marszałkowskiego Województwa Lubelskiego oraz miejskiego Wydziału Ochrony Środowiska podkreślali podczas prezentacji skalę zaangażowania: kilka projektów pilotowych realizowanych w Lublinie od 2023 r., współpraca z lokalnymi spółkami wodociągowymi i organizacjami pozarządowymi oraz budżetowe wsparcie na prace adaptacyjne. „Nasze działania to nie są jedynie plany czy ładne wizualizacje — to realizacje, które mieszkańcy już odczuwają” — mówiła jedna z członkiń delegacji, podając jako przykłady nowe zielone tarasy na osiedlu Czuby i systemy retencyjne przy ul. Grygowej. Warto dodać, że projekt jest finansowany z instrumentów europejskich w ramach Programu Interreg Europe 2021–2027, a koordynatorem w regionie jest urząd marszałkowski.

Na miejscu w Lesbos eksperci chwalili praktyczny wymiar działań Lublina — zwrócili uwagę na to, że w mieście stawia się na rozwiązania niskokosztowe i łatwe do skalowania. To cenna informacja dla mniejszych gmin województwa, które również borykają się z ekstremalnymi zjawiskami pogodowymi. „To, co prezentuje Lublin, może być powielone w innych społecznościach — od prostej retencji deszczówki przy szkołach po zieleń przychodni zdrowia” — mówił podczas panelu ekspert z jednej z organizacji partnerskich. Co istotne, wymiana doświadczeń ma służyć temu, by dobre praktyki nie pozostały w sferze teorii.

Na ulicy dało się wyczuć zainteresowanie mieszkańców: podczas krótkiej wizyty w parku na Czechowie reporter zauważył robotników kończących montaż nowego systemu infiltracyjnego przy ścieżce rowerowej. Miejscowi przechodnie pytali o czas trwania prac i wpływ na okolicę — „lepiej, że coś robią niż ciągle gadamy” — skomentowała jedna z pań, która wyszła z pobliskiego sklepu. To taka mała, życiowa reakcja, no i pokazuje — ludzie widzą zmiany.

Dla mieszkańców najważniejsze informacje praktyczne: w najbliższych tygodniach (warsztat lokalny zaplanowano 15 listopada 2025 r., godz. 10:00–14:00) w Centrum Spotkań Międzynarodowych przy ul. Krakowskie przedmieście 56 odbędzie się seminarium informacyjne dotyczące wdrażania rozwiązań adaptacyjnych z projektu ADAPTO. Rejestracja dostępna jest przez formularz na stronie Urzędu Miasta Lublin; osoby zainteresowane mogą także zgłaszać się telefonicznie do Wydziału Ochrony Środowiska (Biuro Projektów Klimatycznych) — e-mail: [email protected], tel. +48 81 444 12 34 (czynne w godz. 8:00–16:00). Organizatorzy zachęcają do udziału przedstawicieli spółdzielni mieszkaniowych, sołectw i NGO, bo to oni najczęściej decydują o wdrożeniu lokalnych rozwiązań.

Sam projekt ma też wymierne konsekwencje finansowe i organizacyjne dla regionu. Dzięki udziałowi Lublina i innym aktywnym partnerom możliwe stało się zabezpieczenie dodatkowych środków na modernizację infrastruktury melioracyjnej, wsparcie dla rolników dotkniętych suszą oraz edukację klimatyczną w szkołach. Województwo Lubelskie zapowiada, że w kolejnym roku budżetowym przeznaczy środki na kontynuację programów pilotażowych i na rozszerzenie ich na obszary wiejskie. Jak podkreślają urzędnicy, korzyści nie będą widoczne od razu, ale systematyczne działania zmniejszą podatność społeczności na ekstremalne zjawiska pogodowe.

Reakcje lokalnych władz są jednoznaczne — rozpoznanie na Lesbos traktowane jest jako sygnał, że wybrane ścieżki postępowania są słuszne. „To potwierdzenie, że wybieramy praktyczne rozwiązania, które działają i są możliwe do wdrożenia w różnych warunkach” — mówi Marek Nowak (imię i nazwisko fikcyjne), odpowiedzialny za politykę klimatyczną w Urzędzie Marszałkowskim. Dodaje, że w planach jest rozszerzenie partnerskiej sieci szkół i ośrodków zdrowia, gdzie pilotażowo wprowadzane będą chłodzące zieleńce i systemy deszczowe.

Tło: projekt ADAPTO ruszył w 2023 r. i obejmuje wymianę doświadczeń między miastami i regionami z kilku krajów UE. Lublin, będąc aktywnym uczestnikiem, nie tylko korzysta z dobrych praktyk innych, lecz także dzieli się własnymi realizacjami. Jak się mówi w kuluarach projektu — praktyka jest na wagę złota, a Lesbos to tylko jedno z miejsc, gdzie polskie rozwiązania spotkały się z uznaniem.

Na koniec — co to oznacza dla przeciętnego mieszkańca? Przede wszystkim mniej lokalnych podtopień, chłodniejsze ulice w upalne dni i większa odporność osiedli na gwałtowne deszcze. Warto śledzić harmonogramy prac w swojej dzielnicy i zgłaszać propozycje do miejskiego Wydziału Ochrony Środowiska; informacje o projektach i planowanych konsultacjach są publikowane na stronach Urzędu Miasta Lublin oraz Urzędu Marszałkowskiego Województwa Lubelskiego. Małe działania, no i... lepsza jakość życia — to chyba najprostsze podsumowanie.